| |
Voormalig stoomgemaal "De Cruquius" uit 1849 is een industrieel monument
van wereldformaat. Samen met de stoomgemalen "Leeghwater" en "Lijnden"
pompte de Cruquius van 1849 tot 1852 het Haarlemmermeer leeg en hield
het daarna de Haarlemmermeerpolder droog. In 1912 werd de Cruquius
reservegemaal, om tenslotte op 10 juni 1933 met een ceremoniële
laatste pompslag buiten bedrijf te worden gesteld. Daarna stond de tijd
voor de Cruquius stil. Op het nippertje ontsnapte dit unieke stoomgemaal
aan de sloop, toen op 22 oktober 1934 Stichting De Cruquius werd opgericht
die het oude gemaal onder haar hoede nam, in een museum omtoverde, en
uiteindelijk, dankzij de hulp en inzet van velen, weer tot leven wekte.
In 1982 werd, dankzij het enthousiasme en de inzet van Jan Verbruggen,
een groep technische vrijwilligers gevormd met één
doel voor ogen: de grote Cruquiusmachine, met een aantal pompen, weer
te laten werken. Op de website van Robert Gisolf staat een uitgebreid
verhaal
over het werk van deze eerste "Stoomploeg". Na 20 jaar hard werken
werd op 4 juni 2002 de kroon op hun werk gezet, toen kroonprins
Willem-Alexander de imposante machine ceremonieel weer in beweging
stelde - zij het niet meer door stoomkracht, maar hydraulisch
aangedreven. Sindsdien kan iedere bezoeker onder de indruk raken van
dit ontzagwekkende stuk techniek, net zoals de
vorsten
die hen in vorige eeuwen voorgingen.
Voor wie vanachter de computer eens binnen rond wil kijken, is hier een
door Arie de Ruiter gemaakte serie 'bestuurbare' panorama's:
• Machinekamer: vloerniveau
• Machinekamer: balansarmen
• Machinekamer: in de 'lantaarn'
• Omgeving gezien vanaf het dak
Een onmisbare schakel in de drooglegging van het Haarlemmermeer en het
daarna droog houden ervan waren de boezemgemalen. In het bijzonder moet
hier
Stoomgemaal Halfweg
worden genoemd, dat net als de Cruquius nu een museumgemaal is, maar
dat, in tegenstelling tot de Cruquius, nog steeds onder stoom kan
draaien. "Cruquius" en "Halfweg" vormen feitelijk een twee-eenheid:
alleen samen kunnen zij het volledige verhaal vertellen van de
drooglegging vertellen en het voor de bezoekers inzichtelijk maken.
|
|
